Uluslararası Ehlibeyt (a.s)Haber Ajansı -ABNA- İran İslam Cumhuriyeti ile Amerika Birleşik Devletleri arasında imzalanan ve son günlerde diplomasi gündeminin merkezine yerleşen “İslamabad Mutabakat Zaptı”nın tam metni kamuoyuna açıklandı. Tesnim Haber Ajansı tarafından yayımlanan belge, tarafların 17 Haziran 2026’da karşılıklı iyi niyet çerçevesinde vardığı mutabakatın ayrıntılarını içeriyor.
Metne göre taraflar ilk aşamada Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı biçimde durdurulmasını kabul etti. Ayrıca iki taraf birbirine karşı güç kullanmamayı, savaş başlatmamayı ve Lübnan’ın egemenliğini garanti etmeyi taahhüt ediyor.
Mutabakatın en dikkat çeken maddelerinden biri ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasını kaldırma ve bölgedeki askeri varlığını geri çekme sözü oldu. Belgeye göre Washington, ablukayı 30 gün içinde tamamen sona erdirecek ve nihai anlaşmadan sonra 30 gün içinde İran çevresindeki askeri güçlerini çekecek.
Buna karşılık İran da Fars Körfezi ile Umman Denizi arasındaki ticari gemi trafiğinin güvenliğini sağlama taahhüdünde bulundu. Metinde, mayın temizleme ve teknik engellerin kaldırılmasıyla birlikte deniz trafiğinin en geç 30 gün içinde tam kapasiteye ulaşacağı belirtiliyor.
Ekonomi başlığında ise oldukça geniş kapsamlı bir plan yer alıyor. Mutabakata göre ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran’ın ekonomik yeniden yapılanması için en az 300 milyar dolarlık bir program geliştirmeyi kabul etti. Bu programın ayrıntılarının 60 gün içinde belirleneceği kaydedildi.
Belgede ayrıca ABD’nin İran’a yönelik Birleşmiş Milletler kararları, IAEA kararları ve tek taraflı yaptırımlar dahil tüm yaptırımları kaldırma taahhüdü yer alıyor. Yaptırımların kaldırılmasının takvimi ise nihai anlaşma sürecinde netleştirilecek.
Nükleer başlıkta İran, nükleer silah üretmeyeceğini veya edinmeyeceğini yeniden teyit etti. Taraflar, zenginleştirilmiş uranyum stoklarının Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı gözetiminde seyreltilebileceği bir mekanizma üzerinde çalışmayı kabul etti.
Metin ayrıca ABD’nin İran’ın dondurulmuş tüm fonlarını serbest bırakmasını ve İran petrolü ile petrokimya ticareti için finansal işlemlere izin verecek mekanizmalar oluşturmasını da içeriyor.
Taraflar, en fazla 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya ulaşmak için müzakereleri sürdürme konusunda mutabık kalırken, bu süreçte İran’ın nükleer programında mevcut durumu koruyacağı ve ABD’nin yeni yaptırım veya askeri konuşlandırma yapmayacağı belirtiliyor.
Mutabakatın uygulanmasını izlemek üzere ortak bir uygulama mekanizması kurulması da metinde yer alan maddeler arasında bulunuyor. Bu mekanizmanın, anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte süreci denetlemesi planlanıyor.
yorumunuz